Küresel Enerji Koridorunda Diplomasi Trafiği: AB ve Körfez Ülkelerinden İran’a Ortak "Hürmüz Boğazı" Muhtırası!

Brüksel'de Kritik Zirve: Boğazın Kapatılması Hukuka Aykırıdır

Avrupa Birliği (AB) ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), Belçika'nın başkenti Brüksel'de düzenlenen Bölgesel Güvenlik ve İşbirliği Yüksek Düzey Forumu'nda bir araya geldi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile KİK Dönem Başkanı sıfatıyla Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyani'nin eş başkanlık ettiği zirvenin ardından, İran'a yönelik sert uyarılar içeren ortak bir deklarasyon yayımlandı.

Yazılı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın statüsünün uluslararası hukukla korunduğu hatırlatılarak şu ifadelere yer verildi:

"Hürmüz Boğazı, uluslararası deniz ulaşımında kullanılan bir boğazdır ve buradan geçiş hakkı Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında güvence altındadır. Bu hak tüm devletlerin gemilerine aittir. Hiçbir devlet söz konusu hakkı tek taraflı olarak askıya alamaz, engelleyemeyecek veya herhangi bir koşula bağlayamaz."

"Geçiş Ücreti ve Harç Talepleri Kabul Edilemez"

Ortak deklarasyonda, herhangi bir devletin Hürmüz Boğazı üzerinde egemenlik veya tek taraflı kontrol hakkı iddia etmesinin hukuka aykırı olduğu tescillendi. Tahran yönetiminin boğazı kontrol etme girişimlerine karşı çıkan müttefikler, şu hususların altını çizdi:

Hukuka Aykırı Tarifeler: Uluslararası ticaret gemilerinden geçiş izni, harç veya hizmet bedeli talep edilmesine kesin surette karşı çıkılmaktadır.

İkili Anlaşmaların Geçersizliği: Hiçbir ikili mutabakat veya memorandum, uluslararası seyrüsefer serbestisi hakkını kısıtlayamaz ya da bu hakkı belirli ülkelerin iznine bağlayamaz.

Saldırılara Kınama: İran'ın ticari gemilere ve Bahreyn, Kuveyt, BAE, Katar, Umman ile Ürdün dahil olmak üzere bölge ülkelerinin egemen topraklarına yönelik saldırıları en güçlü şekilde kınanmıştır. Bu eylemlerin BM Güvenlik Konseyi'nin 2817 sayılı kararını doğrudan ihlal ettiği belirtilmiştir.

Krizin Çözümü İçin "İtidal ve Diplomasi" Çağrısı

Körfez bölgesindeki gerilimin küresel tedarik zincirini kopma noktasına getirdiğini belirten AB ve KİK üyeleri, denizcilerin hayatını riske atan her türlü eylemi reddettiklerini yineledi.

Saldırılardan etkilenen ülkelere tam dayanışma mesajı gönderilen açıklamada; İran'a, deniz ulaşımına yönelik tüm müdahalelerini derhal ve koşulsuz olarak durdurması yönünde çağrı yapıldı. Krizin aşılması için başta Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) olmak üzere küresel kurumlarla koordinasyonun artırılacağı, diyalog kanallarının ise en temel araç olarak kalmaya devam edeceği vurgulandı.