Türkiye ile KKTC devletleri arasında teati yöntemi ile imzalanan 2016-2018 Ekonomik Protokolü içerisinde yer alan birçok reformun yanı sıra belediyeler ile ilgili yapılacak reformlar ciddi bir önem taşıyor.
Özellikle kırsal belediyelerde yıllardır yaşanan sıkıntılara çare niteliğinde ifade edilen değişiklik ve yeni yasanın hayata geçirilmesi kritik öneme haiz.
Protokole göre Belediyeler (Değişiklik) Yasası’nın çıkarılması ile özellikle kırsal belediyelerin yeniden kalkındırılması ve sayılarının azaltılması yönünde adımların atılmasının şart olduğu ifade ediliyor.
Yapılan düzenleme ile belediye sayısının 14 veya 13’e düşürülmesi planlanıyor.
Belediye sayısının düşürülmesi konusunda yapılan çalışmalarda ciddi yol alınmış durumda. Havadis’in elde ettiği bilgilere göre özellikle Mesarya bölgesindeki birçok belediye tek belediye altında toplanacak.
Lefkoşa bölgesi
Yapılan çalışmada ilk planda Lefkoşa bölgesinde Lefkoşa Türk Belediyesi herhangi bir belediyeyle birleştirilmesi düşünülmedi. Buna göre Lefkoşa Türk Belediyesi yanı sıra Gönyeli Belediyesi ile Alayköy Belediyesi’nin, Değirmenlik Belediyesi ile de Akıncılar Belediyesi’nin birleştirilmesi planlanıyor. İkinci planda ise Gönyeli ve Alayköy’ün de Lefkoşa Belediyesi altına girmesi düşünülmüş ancak nüfusun çok olacağı gerekçesiyle bunun uzmanlar tarafından doğru olmayacağı kanısına varıldığı belirtildi.
Mağusa bölgesi
Mağusa bölgesinde ise durum biraz daha karışık. Çalışmaya göre Mağusa Belediyesi ile Yeni Boğaziçi Belediyesi’nin birleştirilmesi planlanırken, Yeni Boğaziçi’ne bağlı Alaniçi, Akova, Yıldırım ve Şehitler köylerinin Geçitkale’ye bağlanması öngörülüyor.
Geçitkale Serdarlı ve Tatlısu Belediyeleri de birleşerek Kuzey Mesarya Belediyesi’ni oluşturacak.
Güney Mesarya köyleri olan Akdoğan, Beyarmudu, Paşaköy, İnönü ve Vadili de birleşerek Güney Mesarya Belediyesi’ni oluşturacak.
Girne’de sayı 3’e düşecek
Girne bölgesinde belediye sayısı yeni düzenlemenin hayat bulması durumunda 3’e düşecek. Buna göre Girne Belediyesi’nin yanı sıra Lapta Belediyesi ile Alsancak Belediyesi, Çatalköy Belediyesi ile de Esentepe Belediyesi birleştirilecek.
Güzelyurt aynı kalacak
Yeni düzenleme ile tek değişikliğe uğramayan bölge Güzelyurt bölgesi oldu. Yeni dönemde de düzenlemenin hayata geçmesi ile Güzelyurt bölgesinde Güzelyurt Belediyesi ile Lefke Belediyesi görev yapmaya devam edecek.
İskele’de de 3 belediye kalacak
İskele’de mevcut durumda 5 olan belediye sayısı yeni düzenlemenin hayat bulması ile üçe düşürülecek. Buna göre İskele Belediyesi’nin yanı sıra Mehmetçik Belediyesi ile Büyükkonuk Belediye, Yeni Erenköy Belediyesi ile de Dipkarpaz Belediyesi birleştirilerek sayı üçe düşürülecek.
Yerel Yönetimler yeniden yapılandırılacak
2016-2018 Ekonomik Protokol’de yer alan Belediyeler başlığı altında yerel yönetimlerin yeniden yapılandırılması ile ilgili reformların en kısa yapılması için zaman da ifade edildi. Yerel yönetimlerin yapılandırılmasının gerek kamu yükünün azaltılması gerekse nitelikli personelin daha iyi bir şeklinde kullanılması adına daha yararlı olacağı kaydedildi.
Belediye sayısı fazla
Protokolde KKTC’de yer alan 28 belediyenin fazla olduğu da ifade ediliyor. 28 belediyenin 14’ünün nüfusunun nüfusunun 5 binin altında olduğu değerlendirilmesi yapılırken bu belediye sayısının azaltılmasının önemine de dikkat çekildi.
Yeterli kaynakları yok
Protokolde yapılan değerlendirmeye göre 28 belediyenin birçoğunun çevre ve altyapı sorunlarıyla baş edebilecek durumunun olmadığı kaydedildi.
Belediyelerin çevre ve altyapı sorunlarıyla baş edebilmesi için yeterli gelir ve yönetim kapasitesine sahip olmadığı da protokolde yer aldı.
Gelir yaratmak için birleşme gerekli
Türkiye ile imzalanan 2016-2018 Ekonomik Protokolü’nde belediyelerle ilgili yapılan diğer bir değerlendirme ise gelir yaratma konusunda. Protokolde yapılan analize göre küçük belediyelerin gelir yaratma kapasitesinin çok düşük olduğu ifade ediliyor. Ayrıca küçük ölçekli belediyelerde insan kaynaklarının niteliğinin de yetersiz olduğu vurgusu yapılıyor.
Yatırım yapamıyorlar
Küçük belediyelerin gelir yaratma ve insan kaynaklarının niteliğinin yetersiz olması nedeniyle yapılarda bozulma olduğu bu nedenle de büyük maliyetli çevre ve altyapı yatırımlarını gerçekleştirmelerinin mümkün gözükmediği kaydedildi. Bu noktada protokol küçük ölçekli belediyelerin birleştirilmesi yönünde tavır takınılması mesajı veriyor.
Nepotizm etkili
Protokole göre özellikle küçük ölçekli belediyelerde yakın arkadaş ve akrabaları kayırma anlamına gelen nepotizmin etkili olduğuna vurgu yapılıyor. Protokole kadar giren bu zihniyetin rasyonel karar almayı etkilediği ifade ediliyor.
Sayı optimuma indirilecek
Protokole göre belediye faaliyetlerinin etkinleştirilmesi amacıyla, belediye sayısı optimum seviye indirilecek, belediyelerin şeffaflık ve yerinden yönetim ilkesi göz önünde bulundurularak yönetim kapasiteleri artırılacak.
Ciddi reformlar var
Protokolün belediyeler kısmında yer alan ilke ve esaslar kısmında ise şu ifadelere yer verildi: Belediye ölçeği genişletilerek belediye sayısı azaltılacaktır ve bu yasa ilk seçimde yürürlüğe girecektir.
İdari ve mali konularda şeffaflık ve hesap verebilirlik kuralları getirilecektir. Norm kadrolar belirlenecektir. Belediyelerin öz kaynak gelirleri arttırılacaktır.
Aralık ayına kadar hayata geçirilmeli
Türkiye ile imzalanan 2016-2018 Ekonomik Protokol’e göre belediyeler ile ilgili reform sürecinin çok uzatılmaması gerekiyor.
Buna göre protokoldeki takvimlendirilmeye göre Belediyeler (Değişiklik) Yasası’nın çıkarılması en geç Aralık 2016 tarihine kadar yürürlüğe konulmalı.
İŞTE YENİ DÜZENLEMEYE GÖRE BELEDİYELER:
LEFKOŞA BÖLGESİ:
- Lefkoşa Türk Belediyesi
- Gönyeli Belediyesi ile Alayköy Belediyesi birleştirilecek
- Değirmenlik Belediyesi ile Akıncılar Belediyesi birleştirilecek
GAZİMAĞUSA BÖLGESİ:
- Mağusa Belediyesi ile Yeni Boğaziçi Belediyesi birleştirilecek
- Geçitkale-Serdarlı-Tatlısu birleştirilerek Kuzey Mesarya Belediyesi olacak
- Akdoğan-Beyarmudu-Paşaköy-İnönü ve Vadili birleştirilerek Güney Mesarya Belediyesi olacak
GİRNE BÖLGESİ:
- Girne Belediyesi
- Dikmen Belediyesi
- Lapta Belediyesi ile Alsancak Belediyesi birleştirilecek
- Çatalköy Belediyesi ile Esentepe Belediyesi birleştirilecek
GÜZELYURT BÖLGESİ:
- Güzelyurt Belediyesi
- Lefke Belediyesi
İSKELE BÖLGESİ:
- İskele Belediyesi
- Mehmetçik Belediyesi ile Büyükkonuk Belediyesi birleştirilecek
- Yeni Erenköy Belediyesi ile Dipkarpaz Belediyesi birleştirilecek
Yorum Yazın