Günümüzde oyun endüstrisinin en büyük pazarlarından biri hâline gelen Çin’de, oyun konsollarının uzun yıllar boyunca yasaklı olması dikkat çekici bir çelişki olarak öne çıkıyor. İnanılması güç olsa da Çin hükûmeti, 2000 yılından 2015 yılına kadar PlayStation, Xbox ve Nintendo gibi oyun konsollarının ülkede üretilmesini ve satılmasını resmî olarak yasaklamıştı.
Bu kararın arkasında yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel kaygılar bulunuyordu. Dönemin Çin yönetimi ve aileleri, video oyunlarının çocukların zihinsel ve fiziksel gelişimine zarar verdiği görüşünde birleşmişti. Haziran 2000’de Kültür Bakanlığı öncülüğünde yedi devlet kurumunun aldığı ortak kararla, video oyunlarının gençler üzerindeki olumsuz etkileri resmî bir gerekçe hâline getirildi. Devlet medyasında oyunlar sıklıkla “elektronik eroin” olarak tanımlanıyor, bu yaklaşım toplumda da geniş destek buluyordu.
Ebeveynler, çocuklarının derslerinden uzaklaşması, uzun süre ekran başında kalmaları, göz sağlıklarının bozulması ve sosyal hayattan kopmaları konusunda ciddi endişeler taşıyordu. Hükûmet, bu toplumsal baskıyı dikkate alarak çözümü oyun konsollarını tamamen yasaklamakta buldu.
Ancak bu yasak, oyun kültürünü ortadan kaldırmak yerine farklı bir yöne evrilmesine neden oldu. Konsol sahibi olamayan milyonlarca genç, alternatif olarak internet kafelere yöneldi. Bu süreç, Çin’de güçlü bir PC oyunculuğu kültürünün doğmasına zemin hazırladı. League of Legends, World of Warcraft ve benzeri bilgisayar tabanlı oyunlar kısa sürede büyük bir popülerlik kazandı.
Konsol pazarının yokluğu, Çin’i farkında olmadan dünyanın en büyük PC ve ilerleyen yıllarda mobil oyun pazarlarından biri hâline getirdi. Kaçak yollarla ülkeye sokulan konsollar bulunsa da bu cihazlar yaygınlaşmadı ve Çinli oyuncular büyük ölçüde klavye-fare odaklı oyun kültürüne bağlı kaldı.
Yıllar içinde bu katı yasağın sürdürülebilir olmadığı anlaşıldı. Kaçakçılığın önüne geçilememesi, oyun sektörünün küresel ölçekte büyük bir ekonomik güç hâline gelmesi ve Çin’in bu pastadan uzak kalması, politika değişikliğini beraberinde getirdi. İlk yumuşama adımı 2014 yılında atıldı ve Şanghay Serbest Ticaret Bölgesi’nde üretim yapan yabancı firmalara, sıkı denetim şartlarıyla konsol satışı izni verildi.
Bu deneme sürecinin ardından 2015 yılında yasak tamamen kaldırıldı. Böylece Sony, Microsoft ve Nintendo gibi küresel oyun devleri, yaklaşık 15 yıl aradan sonra resmî olarak Çin pazarına giriş yaptı. Günümüzde Çinli oyuncular modern oyun konsollarına erişebiliyor olsa da, oyun içerikleri üzerindeki sıkı denetim ve sansür mekanizmaları hâlâ sektörün en büyük sınavlarından biri olmaya devam ediyor.
Yorum Yazın