Güney Kıbrıs'ın enerji faaliyetleri

Kathimerini gazetesi “MEB’de Altı Ay Gayri Resmi Moratoryum” başlıklı haberinde, Rum Bakanlar Kurulu’nun geçen hafta aldığı kararla, Güney Kıbrıs’ın tek yanlı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölgesi içerisindeki 7’nci parselin verildiği TOTAL-ENI konsorsiyumunun, aynı zamanda 2, 3, 8 ve 9’uncu parsellerin konsorsiyumuna da girişine izni vermesiyle birlikte, Şubat 2016 yılında açılan enerji planlamalarına ilişkin bir turun tamamlanmış olduğunu yazdı.

Gazete önümüzdeki altı ay için, “MEB” içerisindeki en azından enerji faaliyetlerinin durgunluk içerisinde olmaya devam edeceğini ve olası bir gelişmenin, siyasi sorundaki gelişme ve çalışmalara bağlı olduğunu belirtti. 

Güney Kıbrıs’ın tek yanlı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölge’ye dönüşün 2020 yılında, teyit ve araştırma nitelikli olmak üzere, 9 sondajın gerçekleştirilmesiyle olacağını belirten gazete, sonraki sondajların zaman bakımından 2019 yılı sonu ve 2020 yılı başı olarak düşünüldüğünü yazdı. 

Gazete ayrıca şirketlerin, “MEB” içerisinde, şirketlerin veya konsorsiyumların sahip olduğu pay oranlarına da yer verdi. Buna göre, “11’inci parselin yüzde 50’si ENI, yüzde 50’si Total; 6’ncı parselin yüzde 50’si Total ve yüzde 50’si ENI; 7’nci parselin yüzde 50’si Total, yüzde 50’si ENI; 8’inci parselin yüzde 60’ı ENI, yüzde 40’ı Total; 2’nci parselin yüzde 60’ı ENI, yüzde 20’si Total ve yüzde 20’si KOGAS; 3’üncü parselin yüzde 50’si ENI, yüzde 30’u Total, yüzde 20’si KOGAS; 9’uncu parselin yüzde 60’ı ENI, yüzde 20’si Total, yüzde 20’si KOGAS”. 

Rum Enerji Bakanlığı’nın, 5 parsel ile ilgili kararının ardından Doğu Akdeniz’de faaliyet gösteren şirketlere ilişkin basına verdiği haritayı da aktaran gazete, bu haritanın Mısır’dan Lübnan’a kadar kurulan enerji sahnesini ortaya koyduğuna dikkat çekti.

Gazete, söz konusu haritaya dayanarak, ENI-TOTAL konsorsiyumunun Güney Kıbrıs’ın tek yanlı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölgesi içerisinde 4 parselde (6, 7, 8, 11); bu konsorsiyumun ayrıca Lübnan MEB’i içerisinde 2 parselde; ENI-TOTAL-KOGAS’ın 3 parselde (2,3,9); ENI’nin Mısır MEB’inde 4 parselde; ExxonMobil-QatarPetroleum’un 1 parselde(10); ExxonMobil’in Mısır MEB’inde 1 parselde; Noble Energy-Shell-Delek’in 1 parselde (Afrodit yatağı); Noble Energy-Delek’in İsrail MEB’inde 3 parselde, Shell’in Mısır MEB’inde 3 parselde; BP’nin ise Mısır MEB’inde 4 parselde faaliyet gösterdiğini belirtti. 

Politis gazetesi ise “Total Hikayelerle Veya Hikayeler Olmaksızın Katalizör” başlıklı haberinde, hafta içerisinde yaşanan enerji konusundaki gelişmelere yer verdi. Gazete, Fransız Total şirketinin bir sonraki sondajını, Şubat- Temmuz 2020 arasındaki dönemde yapmayı düşündüğünü belirtti. 

Fransız şirketinin, Güney Kıbrıs’ın tek yanlı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölge içerisindeki ya 6’ncı parselde (Kalipso yatağı) ya da orada tam olarak neyin bulunduğu konusunda net bir görüntüye sahip olmak için de buna komşu olan 7’nci parselde teyit sondajı yapmayı planladığı belirtildi. Gazete Total’in ayrıca araştırma sondajı için de 3 veya başka bir parsele de gireceğini yazdı.

Gazete haberinde ayrıca geriye, Türkiye’nin o döneme kadar, Güney Kıbrıs’ın ruhsatlı bir parselinde sondajı ileriye götürüp götürmeyeceğinin, Fransız şirketini engelleme olasılığıyla gerilimi tırmandırıp tırmandırmayacağını görmek kaldığını savundu.

Gazete, bu olasılıktan kaçınılması veya büyük şirketlerin “Kıbrıs çıkarlarının korunması kalkanı” olarak işlev gösterebileceğini pratikte ortaya koyan muameleye maruz kalması amacıyla, Fransız hükümetinin siyasi iradesinin olup olmadığının bu noktada ise netleşeceğini yazdı. 
Gazete haberinde tüm bu gelişmelerin, Kıbrıs sorunu ve Eylül ayından sonra olması durumunda müzakerelerin akıbetiyle ilgisiz olmadığını da belirtti.