Irak ve Suriye’de hemfikiriz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dünkü kritik Ankara zirvesinden Irak ve Suriye mutabakatı çıktı. İkili ayrıca başta ticari olmak üzere ikili ilişkileri artırma kararı aldı. Erdoğan dün Putin ve heyetini Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırladı. İki lider yaklaşık 3 saatlik görüşme gerçekleştirdi. Görüşmelerde Irak ve Suriye başta olmak üzere bölgesel konular ile ticari başta olmak üzere ikili ilişkilerin artırılması ele alındı. Heyetlerarası görüşmelere Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, MİT Müsteşarı Hakan Fidan, Savunma Sanayi Müsteşarı İSMAİL DEMİR, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın katıldı. Rus heyetinde ise Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yuri Uşakov, Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Enerji Bakanı Aleksandr Novak, Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov yer aldı.
‘Kıymetli dostum’
İkilinin yaptığı ortak basın toplantısında Erdoğan, Putin’e “kıymetli dostum” diyerek hitap etti. Erdoğan, “Irak ve Suriye dahil bölgesel konuları da mütalaa ettik. Gerek Irak’ın gerekse Suriye’nin toprak bütünlüğü konusunda hemfikiriz. Son dönemde maalesef bölgemiz çok daha kırılgan hale geliyor. Referandumun Irak anayasası ve uluslararası hukuk bakımından hiçbir meşruiyeti yoktur. Maalesef bölgesel yönetim tüm dostça ikazlara rağmen referandumu düzenlemekle çok büyük bir yanlış yapmıştır. Her zaman ifade ettiğimiz gibi kişisel, kısa vadeli çıkarlar uğruna hiç kimsenin bölgemizi ateşe atmaya, gerilimi tırmandırmaya hakkı yoktur. Mevcut tablo karşısında ülkemizin bazı önlemleri hayata geçireceği hususunda da bunu dünya kamuoyuyla paylaşmış durumdayız. Referandum sonrası hassas dönemde özellikle Irak bölgesel yönetiminin daha vahim hatalar yapmasının önüne geçmemiz gerekiyor. Uluslar arası toplumun Irak’ın toprak bütünlüğü ve siyasi birliğinden yana tavır alması büyük önem arz ediyor” dedi.
‘İşbirliği sürecek’
Erdoğan, Suriye konusunda da şunları söyledi:
“Değerli dostum Putin ile Suriye ye ilişkin güncel gelişmeleri bilhassa son Astana toplantısının sonuçlarını ele aldık. İdlib çatışmasızlık bölgesine işlerlik kazandırılmasına yönelik çalışmalarımızın seyrini, bundan sonraki süreçte de ilgili arkadaşlarımızın bu işi çok daha yoğun bir şekilde sürdürmelerini karara bağladık. Astana toplantılarının ateşkes rejimini güçlendirici niteliğinden ve bu yönüyle Cenevre’de BM arabuluculuğunda sürdürülen siyasi sürece katkılarından memnuniyet duyuyoruz. Türkiye ve Rusya olarak Suriye ihtilafının siyasi olarak çözümüne yönelik ortak irade ve yakın işbirliğimizi sürdürme konusundaki kararlılığımız bir kez daha teyit ettik. Bundan sonraki süreci de ilgili arkadaşlarımız ve bizler daha sık, gerek telefon diplomasisi gerek özel temsilcilerimiz vasıtasıyla sürdürmekte kararlıyız” dedi.

Türk akımı süratle harekete geçiyor

Erdoğan, bu yıl içinde Putin ile beşinci kez bir araya geldiğini belirterek, “Gündemimizdeki konular hakkında da da sık sık telefonla istişare fırsatlarını yakalıyoruz. Bunlar tabi Türkiye, Rusya Federasyonu arasında bugüne kadar olmamış maalesef durumlardı. Şimdi ise çok daha iyi konuma geldi. Ortak gayretlerimiz neticesinde iki ülke arasındaki münasebetlerin güçlenerek devam ediyor olması bizler için memnuniyet verici. İnşallah önümüzdeki dönemde bunu çok daha geliştirerek devam edeceğiz. Bu kararlılık her iki tarafta da var” dedi.
Erdoğan, Türkiye-Rusya Üst Düzey İşbirliği Konseyi’nin 7. toplantısının ve Konsey çatısı altında siyasi, ekonomik, kültürel, toplumsal faaliyetlerin hazırlıklarına şimdiden başlanması konusunda mutabık kaldıklarını söyledi. Türk Akımı ve Akkuyu Nükleer Santrali projelerinin devam ettiğini belirten Erdoğan, “Bunların süratle hayata geçirilmesine büyük önem veriyoruz. Bugünkü görüşmemizde bazı aksamaların olduğunu gördük. Bunları da süratle telafi edeceğiz” dedi.

Hedef  100 milyar

Erdoğan, “Önümzdeki yıl Konsey toplantısı vesilesiyle Sayın Putin’i tekrar ağırlayacağız. İkili ticaret hacmimiz de bu yılın ilk 7 ayında yakalanan yüzde 22 artıştan memnunuz. Keza bu sene Rus turist sayısı da çok ciddi bir artış kaydetmiştir. Tüm ekonomik rakamları yükseltebileceğimiz konusunda hemfikiriz. Daha önce 100 milyar dolar gibi bir hedef kendimize belirlemiştik. Temennim odur ki bu hedefe ulaşacağız” dedi. 

‘Ticari kaybı telafi ettik’



Putin de Erdoğan’a “değerli dostum” diye hitap ederek şunları söyledi: “Samimi ve yapıcı bir şekilde, kapsamlı bir şeklide gerek ikili konuları gerekse de Suriye krizinin çözülmesi konusunda atacağımız ortak adımların koordine edilmesini değerlendirdik. Eylül ortasında Astana’da yapılmış olana altıncı toplantıda varılan mutabakatla dört tane çatışmasızlık bölgesinin kurulmasının yerine getirilmesi noktasında ortak çalışma yapmaya anlaştık. Bu çatışmasızlık bölgesi inisiyatifi bu sene mayıs ayında Sayın Erdoğan ile Soçi’de yaptığımız görüşmede ortaya çıkmıştır. Bu çatışmasızlık bölgelerinin yerine getirme çalışmaları gerçekten zor oldu. Gerek Suriye ihtilafının tarafları için gerekse de Astana sürecinin garantör ülkeleri Rusya, Türkiye ve İran bakımdan zordu. Ancak bütün zorluklarda rağmen önemli bir başarıya imza attık. Bu başarı değerli dostum Sayın Erdoğan’ın girişimleri ve iradesi sayesinde mümkün oldu. Fiilen bu çatışmasızlık bölgesi sayesinde kanlı iç savaşın durdurulması, teröristlerin tamamen yok edilmesi, insanların barış içinde yaşamaya dönmeleri için önemli koşullar ortaya çıktı. BM himayesinde Cenevre’deki siyasi çözüm arayış sürecine de önemi bir ivme kazandırılmıştır. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde yapılan referandumu değerlendirdik. Suriye’de krizinin çözümü noktasında, bölgedeki diğer sorunları çözümü noktasında Dışişleri bakanlıkları, Silahlı Kuvvetler ve istihbarat birimleri arasında çalışmaların etkinleştirilmesi konusunda anlaştık.”
‘Engeller kalkacak’
Putin ise görüşmede ikili ticari ilişkilerin de değerlendirildiğini belirterek, “Bu sene 7 ay içinde önemli derecede ticaret hacmimiz artmıştır. Geçen sene düşmüştü. Bu sene bu kaybı telafi ettik. Bu sene Rusya’dan Türkiye’ye gelen turist akıma özelikle dikkatini çekiyorum, 11 kat artmıştır ve 2,5 milyon oldu” dedi. İki ülke arasındaki enerji projeleri olan Türk Akımı ve Akkuyu Nükleer Enerji Santrali’nin de ele alındığını kaydeden Putin, “Bütün çalışmalar zamanında ilerlemektedir. Akkuyu Nükleer Enerji Santrali’nin ilk ünitesini daha kısa süre içinde inşa edip devreye sokmak Türk ortaklarımızla yapacağımız koordineli çalışmalar sayesinde mümkün olacaktır” dedi. Ticaret ve yatırım ilişkileri önündeki engellerin kaldırılması için çalışmaya devam edeceklerini belirten Putin, “Özellikle tarım alanında neredeyse bütün kısıtlamalar kaldırılmıştır. Bu senenin ilk yarısında Türkiye’den Rusya’ya tarım ihracatı yüzde 58,7 oranında artmıştır. Bu toplantının çok verimli ve samimi olduğunu düşünüyorum” dedi.