Uzm. Klinik Psk. Börekçi’den Özgür İrade Kavramı
Uzm. Klinik Psk. Börekçi, söyleşiye başlamadan önce katılımcılara ‘’Kimler özgür iradesiyle geldi?’’ , ‘’Kimler özgür iradesiyle gelmedi?’’ şeklinde bir soru yöneltti. Özgür iradenin, ‘’ben’’ ve ‘’öteki’’ olmak üzere iki kısımdan oluştuğuna dikkat çekti. Uzm. Klinik Psk. Börekçi, gerçekleştirdiği söyleşide özgür irade kavramının detaylarına yer verdi. Gerçeğe ulaşma kavramı ile görme duyusunu ele aldığımız takdirde örneğin; bir odada oturan bir bey, perde, halı, duvar ve tablo nesnelerinden oluştuğunu düşünürsek, bu nesneler öncelikle retinaya düşer ve görme merkezimiz aracılığıyla karar alır. Dolayısıyle, bu yapıyı işlemlerken dünyaya geldiğimizde boş bir yapı ile gelmediğimize ve algoritmik bir yapı ile dünyaya geldiğimize ve bu algoritmanın dünyayı okumamıza yardımcı olduğuna değindi. Börekçi, özgür iradenin seçtiklerimiz ve seçemediklerimiz arasında olduğuna dikkate çekti.
Özgür İrademizin Sınırlarını Keşfetmek İçin Başvurabileceğimiz Yöntemler
Freud’un Psikanalitik Kuramlarından; topoğrafik kuramın bilinç, bilinç öncesi ve bilinç dışı kavramlardan oluştuğuna, yapısal kuramın id, ego, süperego ve psikoseksüel kuramın oral dönem, anal dönem, fallik dönem, latent (gizil) dönemleri içerdiği konularına yer verdi. Psikoseksüel gelişimde dikkat edilmesi gereken kısımlara değindi.
Uzm. Klinik Psk. Börekçi:
‘’Oral karakterin göstediği özellikler; gece korkuları, okul korkusu ya da uyumsuzluk, yeme bozukluklar, isteme zorlukları, danışma ihtiyacı ve önemli konularda başkalarına bırakma alışkanlığıdır. Anal karakterin gösterdiği özellik ise; batıl inançlar, majik düşünceler, düzenlilik, tertiplilik, mükemmeliyetçilik, planlı ve programlı olmaktır.’’ diyerek oral ve anal dönemin karakteristik özelliklerinin içeriklerini açıkladı.
Histrionik karakteri konu alan Börekçi, bu karaktere sahip kız çocuğunun babasına, erkek çocuğun ise annesine düşkün olmasının kaçınılmaz olduğuna değindi. Ayrıca narsistik özelliğe sahip insanlar ile empatik yoksunluğu olan insanların özelliklerine değinen Börekçi, empatik yoksunluğu olan insanların özgür irade ile karar alamayacağını vurguladı.
Uzm. Klinik Psk. Börekçi, özgür irade sandığımız şeyin bir kısmı, dünyaya geldiğimizde, gerçekliği yakalamak için sistemimize yüklü olan yazılım, birazı fizyoloji, birazı da ötekiyle kurduğumuz ilişkiler içinde şekillenen inanç ve davranış kalıplarımız olduğunu belirterek sözlerine son verdi. Söyleşi soru-cevap kısmının ardından, konuşmacıya plaket takdimi ile son buldu.
Yorum Yazın