Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yönetimi, İsviçre’deki Kıbrıs görüşmelerinin başarısız olması ve sonuçsuz olarak sona ermesinin ardından yeni adımlar atmaya devam ediyor. KKTC, sürpriz bir çıkış yaparak, uzun yıllardın kapalı bulunan Maraş bölgesini “tek taraflı” olarak “yerleşime açmak” amacıyla çalışma başlattı. “Sürpriz” olarak nitelenebilecek çalışmayla birlikte, 1974’ten önce burada yaşayan Rumlar, Türk tarafının kontrolünde yerleşime açılacak Maraş’a geri dönebilecek. Maraş’ın açılması konusunun, Amerikalı yetkililerle görüşmelerde gündeme geldiği, “çözüme yönelik bir adım” olduğunun anlatılması halinde ABD’nin de konuya destek verebileceği belirtiliyor.
Türk tarafı 2003’te Ada’da kapıları “tek taraflı” açmıştı. Maraş’ın da, benzer şekilde ve tek taraflı olarak açılması planlandı. Kapıların açılmasında büyük rol oynayan Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, geçtiğimiz hafta Rum medyasına verdiği röportajda, “Kapıların açılması gibi süpriz adımlara hazır olun” demişti.
Üç köy açılıyor
Kıbrıs sorununun çözümünde önemli bir yere sahip olan Maraş’ın açılması yönündeki öneri, 2012’de de Ankara’da yapılan üst düzey toplantıda gündeme gelmişti. Dönemin Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, Maraş’ın açılması yönünde hazırladığı paketi Ankara’ya sunmuştu. Ancak girişim, Suriye krizinin patlak verince sekteye uğramıştı.
Milliyet’in diplomatik kaynaklardan edindiği bilgilere göre; Maraş’ın yerleşime açılması yönündeki öneri, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Kıbrıs’a yaptığı ziyarette yeniden gündeme geldi. Kıbrıs Türk tarafının önerisine Ankara da olumlu yaklaştı. Bu konuda bir çalışma yapılması talimatı verildi.
Maraş’ın açılmasına yönelik ilk çalışma da, Güney Kıbrıs’ta yaşayan Maronitlerin, Kuzey’deki köylerine dönüşü yönünde adım atılmasıyla yapıldı. Milliyet’e konuyla ilgili açıklama yapan üst düzey bir kaynak, “Bu köylerin açılması ilk adım. Köylere dönüş sürecinde nelerle karşılaşacağımızı görecek, deneyim sahibi olacağız. Üç köyün yerleşime açılması, bir anlamda Kapalı Maraş’ın açılmasının ön hazırlığı, provası olacak. Sonra da sıra Maraş’a gelecek” dedi. Askeri bölge olarak bilinen Gürpınar, Özhan ve Karpaşa köylerine dönmesi beklenen Maronit sayısının yaklaşık 500 kişi olacağı tahmin ediliyor.
Söz konusu karar, KKTC Cumhurbaşkanlığı’nda yapılan toplantıda alındı. Toplantıda, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Başbakan Hüseyin Özgürgün, Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, Ada’da görev yapan üst düzey komutanlar bir araya geldi.
Maronitler kimdir?
Kıbrıs Marunileri ya da Kıbrıs Maronitleri, Ortaçağ’da Lübnan’dan dinsel ve siyasi çatışmalar sebebiyle kaçarak, Kıbrıs’a yerleşen ve Maruni Kilisesi üyesi olan bir topluluk. Ana dilleri Arapça. Yunanca ile Türkçe de konuşuyorlar. Ada’da 5 bin civarı Maronit yaşıyor.
5 milyar $’lık yatırım
Maraş, Akdeniz’in Las Vegas’ı olarak biliniyordu. “Hayalet Şehir” olarak da bilinen Maraş, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin aldığı karar uyarınca hem yerleşime hem de iskâna kapatılmıştı. Maraş’ın eski haline dönüşü için yaklaşık 5 milyar doların yeterli olacağı hesaplanıyor. Geri dönüşlerin de 5 yıl süreye yayılabileceği ifade ediliyor. Kapalı Maraş’ta 1974’ten önce 10 bin yataklı 45 otel ve 60 apartman tipi otel bulunuyordu. Rum turizminin yüzde 58’i bu bölgedeydi. 3 bin ticari birim, 99 eğlence merkezi, 143 Yönetim ofisi, 4 bin 649 özel ev, 21 banka, 24 tiyatro ve sinema, 380 bitirilmemiş inşaat, İngilizce, Yunanca ve Türkçe 8 bin 500 kitabın olduğu bir kütüphane bulunuyordu.
Yorum Yazın