Türk Uyku Tıbbı Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, son yıllarda özellikle genç yaş grubunda uyku düzensizliğinin belirgin şekilde arttığını belirterek, sabah güneşinin bu sorunun çözümünde kritik bir rol oynadığını vurguladı. Uçar, “Sabah güneşi uyku sorunu yaşayan gençler için son derece önemli. Güneş, tek başına ilaç etkisi gösterebiliyor.” ifadelerini kullandı.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi olan Uçar, düzensiz yaşam alışkanlıklarının biyolojik saati bozduğunu söyledi. Sosyal yaşam ile biyolojik saat arasındaki uyumsuzluğun “sosyal jetlag” olarak adlandırıldığını belirten Uçar, bu durumun özellikle 16-22 yaş arası gençlerde yaygın görüldüğünü ifade etti.
Gençlerin gece geç saatlere kadar uyanık kaldığını ve günün büyük bölümünü uyuyarak geçirdiğini aktaran Uçar, bu durumun okul ve iş hayatını olumsuz etkilediğini dile getirdi. Yapılan çalışmalara göre, bu yaş grubundaki gençlerin yüzde 30 ila 40’ında sosyal jetlag belirtilerinin görüldüğünü belirten Uçar, sorunun uzun vadede ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.
Sosyal jetlag yaşayan bireylerin, erken saatte yatağa girseler bile uyuyamadıklarını anlatan Uçar, bunun melatonin hormonunun salgı zamanının bozulmasından kaynaklandığını söyledi. Gece geç saatlerde mavi ışığa maruz kalmanın bu durumu daha da ağırlaştırdığını belirten Uçar, uyuyamayan gençlerin telefon, tablet ve televizyon kullanımını artırmasının kısır döngüye neden olduğunu kaydetti.
Sosyal jetlagın tedavi edilebilir bir durum olduğunun altını çizen Uçar, düzenli uyku alışkanlığı kazanmanın önemine vurgu yaptı. Uzmanlara göre, her gün aynı saatte yatıp aynı saatte uyanmak, en geç saat 23.00’te uykuya geçmek ve sabah 07.30-08.00 arasında güne başlamak uyku düzeninin yeniden sağlanmasına yardımcı oluyor.
Tedavi sürecinde mavi ışıktan uzak durulması, akşam saatlerinde ortam ışığının azaltılması ve gündüz saatlerinde açık havada vakit geçirilmesi öneriliyor. Özellikle sabah saatlerinde güneş ışığına maruz kalmanın melatonin dengesini olumlu yönde etkilediğini belirten Uçar, “Sabah 11.00’e kadar yarım saat bile güneş görmek, akşam saatlerinde melatonin salgısını kolaylaştırıyor. Sabah güneşi olmazsa bu hormonun salgılanması gecikiyor ve uyku düzeni bozuluyor.” dedi.
Sosyal jetlag nedeniyle tedavi için hastaneye başvuran 20 yaşındaki Batuhan Bulut ise yaşadığı uyku problemlerinin günlük yaşamını olumsuz etkilediğini anlattı. Gece saatlerinde uyuyamadığını ve günün büyük bölümünü uykuda geçirdiğini ifade eden Bulut, bu süreçte sosyal hayatından uzaklaştığını belirterek yeniden eski düzenine kavuşmayı hedeflediğini söyledi.
Yorum Yazın