GEZİCİ ARAŞTIRMA’NIN ÜLKE SİYASETİNİ KONU ALAN ANKETİNİN SONUÇLARI AÇIKLANDI

Gezici Araştırma’nın, KKTC siyaseti üzerine, bin 481 katılımcıyla 6 ilçede, 13 ile 15 Mayıs tarihleri arasında yaptığı ve basın toplantısında kamuoyuyla paylaştığı anket sonucuna göre, şu an genel seçim olsa Cumhuriyet Meclisi’ne 5 partinin girme ihtimali yüksek.

Yeni kurulan partilerden HP ile Yeniden Doğuş Partisi’ne (YDP) ilgi artıyor. Meclis’te temsil edilen ve halkın ilgisinin arttığı tek parti TDP.

“Bugün milletvekilliği seçimi olsa hangi partiye oy verirsiniz” sorusuna yanıtta ilk sırada, yüzde 30,8’le HP var.

Bunu yüzde 23,4’le Ulusal Birlik Partisi (UBP), 18,1’le Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), 10,2’yle TDP, 7,8’le Demokrat Parti (DP), 4,8’le Yeniden Doğuş Partisi (YDP), 2,2’yle Toplumcu Kurtuluş Partisi Yeni Güçler (TKP-YG), 1,5’le Yeni Kıbrıs Partisi (YKP) ve 1,2’yle Birleşik Kıbrıs Partisi (BKP) izliyor.

Raporda, iktidarın kendi tabanından geçerli not alamadığı, kararsız seçmenin yeni veya denenmemiş partilere kayacağı kaydediliyor.

Seçmenin talebi, “barış yanlısı politikalar” üzerinde yoğunlaşıyor.

Hükümetin karnesinin de açıklandığı ankete göre, UBP-DP hükümetine 1 ile 4 arasında puan verenlerin oranı yüzde 60,2.

Katılımcılara, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı hakkında da soru yönetilen ankete göre,  Akıncı, müzakere sürecinde başarılı. Ülkedeki sorunların ilk sırasında Kıbrıs sorunu bulunurken, yolsuzluk ikinci, çevre en son sırada yer alıyor.

BASIN BİLDİRİSİNİN TAMAMI ŞÖYLE :

Araştırmanın Amacı ve Önemi

Bu araştırma Gezici Araştırma Şirketi tarafından, KKTC genelinde sosyal, ekonomik, politik konular ile ilgili seçmenin algısını belirlemek üzere 13-15 Mayıs 2017 tarihlerinde yapılmıştır.

Araştırma sonuçları ilgili kurumun yapacağı çalışmalarda öngörü kazanması açısından önem arz etmektedir.

Araştırmanın Örneklemi

Araştırmanın örneklemi 2013 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları dikkate alınarak, KKTC genelini temsil edecek nitelikte oluşturarak düzenlenmiştir.

Araştırma 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden, yaklaşık yarısı kadın olmak üzere toplam 1481 katılımcı üzerinden yürütülmüştür. Yapılan çalışmada tüm veriler yüz yüze görüşme metodu ile evlerde hanelerden toplanmıştır.

Örneklemin seçilmesinde, tesadüfü örnekleme yönteminden tabakalı örnekleme yöntemi kullanılıp, görüşülecek katılımcıların belirlenmesinde ise cinsiyet ve yaş kotası uygulanmıştır.

Veri Toplama Aracı

Bu araştırma kapsamında hazırlanan anket, ilgili alan yazın dikkate alınarak uzmanlar eşliğinde hazırlanmış çeşitli demografik maddelerin yanı sıra KKTC’nin şuan ki gündemini oluşturan maddeler tasarlanmıştır.

Verilerin Analizi

MS Office 2010 Excel ve SPSS 17.0 ortamına veri girişi ve kodlama yapılmıştır. Verilerin analizi sonucu elde dilen oranlar tablolaştırılmıştır. Bunun yanı sıra kategorik değişkenler için ki-kare analizi yapılmıştır rapor edilmiştir.

Araştırma sonuçları gerek sahada, gerekse bilgisayar ortamında çeşitli kontrollere tabi tutulmuş, elde edilen bulguların tutarlılığı gözlemlenmiştir. Araştırmanın hata payı güven aralığı sınırları içerisinde +- 2,5’dir.

Genel Değerlendirme

Gezici Araştırma Merkezi Yön. Kur. Bşk. Murat Gezici;

Gezici Araştırma’nın çok sayıda seçim başarısı bulunmakta yakın tarihte K.K.T.C Cumhurbaşkanlığı seçimini tek bilen, Türkiye’de kurulduğu yıllardan itibaren seçim sonuçlarını en yakın bilen son Cumhurbaşkanlığı Referandum sonucunu tek bilen Gezici Araştırma olmuştu.

Anket sonuçları incelendiğinde, ortaya 5 Partili bir meclis tablosu çıktığı görülmektedir.
Halkın bugün Meclis’te yer alan partiler yanına HP’yi de ciddi bir oranla eklemekte kararlı olduğu görülmektedir.

Son meclis döneminde hükümette yer alan siyasi partilere halkın ilgisinde azalma var, hükümette yer almamış partilere ilgi artmaktadır. Özellikle şu an meclis dışında yer alan HP’ye ciddi bir ilgi vardır. Bununla beraber yine Meclis dışında bulunan YDP’ye olan ilgi artmaktadır. Mecliste bulunan ve halkın ilgisinin arttığı tek parti ise TDP olarak görülmektedir.  Yani son genel seçimde olduğundan da fazla, bugün milletvekili olan isimlerin pek çoğu Meclis’e dahi giremeyebilecektir. Ankette net şekilde şu görülebiliyor:  HP, aldığı destekle belirli bir banda oturmakla beraber, daha önce yapılan iki ankete baktığımızda, toplumda seçim beklentisi arttığında HP’nin oylarının arttığını, seçim atmosferi kaybolduğunda ise HP’ye ilgide de azalma olduğunu görüyoruz. Bu da HP’nin merkezdeki dalgalanan oydan en çok etkilenen parti konumunda olduğunu gösteriyor. Bir başka nokta ise, arayış içinde olan seçmenin siyasi görüşlerine bağlı olarak HP, TDP ve YDP ye yönlendiği ve belli bir oranda HP ile TDP arasında geçirgenliğin oluştuğudur.

Halkın partisi, kararsız ve karma oyların bölündüğü “parti sayısı” arttığından ve TDP’nin daha önceki anketlerde kararsız pozisyonlarda olanlardan belli bir miktar destek almasından, normalde o oy bandından eskiye göre daha az yararlanabildi. Sonuç olarak HP’de eskiye oranla belli bir miktar düşüş gerçekleştiği görülmektedir. Ancak buna rağmen HP birinci sıradaki yerini korumaya devam ediyor. Yenilik ve değişim arayan seçmenin, HP ve TDP arasında tercihini kullanmaya yöneldiği, ve koşullara bağlı olarak bu iki partiden birine yönelimin artıp azalabileceği gözlemlenmektedir.

Kararsız oylar, anket tekniği gereği tüm partilere alacakları oylar oranında dağıtılıyor olsa dahi, bu oyların büyük bölümü, yani kararsızların büyük bölümü yeni veya denenmemiş olan partilere kayacaktır. Bu çerçevede ikinci parti tercihleri de incelendiğinde seçim yaklaştıkça kararsız oyların daha büyük bir oranda HP’ye  ve TDP’ye dönmesi beklenebilir. YDP ise kendini sağda tanımlayan kararsız seçmenden daha çok oy alabilme ve barajı geçebilme ihtimaline az da olsa sahip görülüyor.

İkinci parti tercihlerinde göreceli olarak yüksek görülen HP ve TDP’nin kararsız ve karmalardan alacağı oyu daha da artırıp artıramayacağı çıkaracağı adaylara bağlıdır.

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın görevinde başarılı bulunduğu da gözükmektedir. Cumhurbaşkanı her ne kadar bağımsız olsa da, halk, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın politikalarıyla TDP arasında çok güçlü bir bağ kurmaktadır. Bu açıdan Cumhurbaşkanının başarısı belli bir oranda TDP’ye de olumlu olarak yansıma potansiyelini barındırmaktadır.

YDP diye bilinen ve “Türkiyeliler Partisi” olarak da ortaya çıkan bu siyasi partiye destek verenlerin ÇOĞU UBP ve DP’den geliyor. Yani yeni kurulan YDP bu iki partinin tabanını kendine çekmiş ve başarılı olmuştur.

Öte yandan YDP’nin baraj sorunu olduğundan vatandaşların “oyum boşa gider mi acaba” diyerek seçim yaklaştıkça YDP’den uzaklaşmaları ihtimali yüksektir. 

CTP hükümet ortağı olan partilerin ayrı ayrı vekil sayılarından daha fazla, yani Meclis’te en fazla vekile sahip siyasi parti olmasına ve ana muhalefet partisi olmasına rağmen; parti başkanını değiştirmesine ve çalışmalarını hızlandırmış olmasına rağmen, düşünüldüğü kadar iyi bir ilerleme yakalayamamış. Bunun da nedeni hükümette olduğu süre zarfında yaptıklarının ve yapamadıklarının bugün dahi kendisinin önüne çıkıyor olmasıdır. Yani CTP’nin yakın geçmişi, kucağında ağır bir yük olarak duruyor ve bu da bir noktanın ötesine yükselmesine müsaade etmiyor Sadece bugün Meclis’te CTP’den çıkma DÖRT BAŞBAKAN var! Yani dört farklı CTPli vekil, daha önce başbakanlık yapmış ve bugün halen mecliste. Ana muhalefet olarak her eleştirdiği konuda bir süre önce hükümetteyken benzeri şeyleri kendisinin de yaptığı kendisine hatırlatılıyor. Yani, CTP kararsız kesimlerin umut partisi olma özelliğini yitirmiş olarak görülüyor. Ayrıca son dönemde parti içi çekişmeler, ve eskiden Bakanlık yapmış bazı isimlerin partiden kopmalarının getiriği atmosfer de yeni umutların yeşermesini engelliyor.

CTP den giden oyların önemli bir adresi de TDP olarak görülüyor. TDP’nin iyi bir yükseliş yaşadığı %10,2’lerde oy oranı yakaladığı görülüyor. CTP ve TDP arasında da ciddi bir geçirgenlik olduğu anket sonuçlarında gözlemlenmektedir.

UBP güçlü örgütsel yapısına ve hükümet olanaklarına rağmen, hükümetteki başarısızlıklardan dolayı olumsuz etkilenmekte, ve Halkın ilgisini kaybetmektedir. UBP deki erime ciddi boyuttadır, Sn. Başbakanın partisinin % 40 olarak göstermesi yükseliyor demesi gerçekçi değil, durum tam tersinedir.  UBP’nin oy oranı %23.4’de kalmaktadır.

Bir önceki seçime göre ciddi oy kaybeden DP’de de bir yükselme gözlemlenememiştir. DP de UBP ve CTP gibi başarısız hükümet dönemlerinin bedelini öder pozisyondadır.

Yeni kurulan TKP-Yeni Güçler,  TDP’den ve CTP’den kopanların oluşturduğu bir yapı olarak fazla yükselemiyor. İkinci tercihler de incelendiğinde, yeni veya denenmemiş partilere yönelik genel bir ilgi olduğu görülmesine rağmen, TKP-YG’nin, belki de eski isimlerin öne çıkmasından dolayı, bu ilgiden yeterince pay alamadığı ve alamayacağı görülmektedir.  TKP-YG’nin belli bir oranda kaldığı yani %2,2’yi geçemediği görülüyor.

YKP ve BKP’de ise ciddi ve göze çarpan bir değişim gözlemlenemiyor. Bu iki parti de %5 barajından oldukça uzakta görülüyor.

Merkezde parti angajmanı yüksek olmayan, ortada dalgalanan ve her seçimde farklı bir partiye oy verebilecek olan kesim geniş bir bant halini aldı. İlk seçimde sonucu bu sessiz kesim belirleyecek.

İlke seçimlerden sonra da mevcut sistemle, koalisyon olasılığı yüksek görülmektedir. Bu açıdan halkın daha çok tercih edeceği koalisyon alternatifleri incelendiğinde, HP – TDP, UBP-DP, CTP-TDP ve UBP – CTP alternatiflerinin ilk 4 sırayı aldığı görülmektedir.

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’na göre KKTC’nin en büyük sorununun ne olduğu ile ilgili görüşlerine ilişkin dağılım incelendiğinde, % 33,11’i Kıbrıs sorunu olduğunu ifade ederken, % 26,59’u yolsuzluk sorunu, % 26’sı sağlık sorunu hastaneler tedavi süreleri, % 22,7’si eğitim sorunu ve % 21,88 Plansızlık olduğunu ifade etmektedir. Ülkenin en önemli sorunu nedir diye sorduğumuzda yolsuzluk ilk onda gerilerde yer alırken son anketimizde 2. Sırada yer aldığı her 3 kişiden birinin ülkenin en önemli sorunu yolsuzluk dediği görülüyor. Araştırmaya katılan halkın şuan ki hükümetin başarı düzeyini nasıl gördüğüne ilişkin dağılım incelendiğinde, % 60,2’si 1 – 4 arası puan vererek başarısız olduğunu ifade ederken, % 25’i kısmen başarılı olduğunu ve % 14,8’i ise başarılı olduğunu ifade etmektedir. 

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’nın bugün milletvekili genel seçimi olsa oy vermek istediği parti dışında, ikinci olarak düşündüğü partiye ilişkin dağılım % 17,9’u HP’ye oy vereceğini ifade ederken, % 10,5’i UBP’ye % 15,8’i TDP’ye ve % 6,9’ü CTP’ye oy vereceğini ifade etmektedir. Bununla birlikte % 16,9’ hiçbirini düşünmediğini ifade etmektedir.

Araştırmaya katılan halkın son genel seçimden sonra oluşan koalisyon hükümetlerinde yer alan DP, UBP ve CTP’nin icraatlarından memnun olup olmamasına ilişkin dağılım incelendiğinde  % 9,6’sı memnun olduğunu ifade ederken % 21,1’i kısmen memnun ve % 59,7’si memnun olmadığını ifade etmektedir.

Araştırmaya katılan ve koalisyon hükümetlerinden memnun olmayanlara göre yeni bir koalisyon hükümeti kurulsa hangisini tercih edeceğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 30,1’i koalisyon olmaması gerektiğini ifade ederken % 17,8’i HP – TDP, % 14,3’ü UBP-DP ve % 8,6’sı CTP-TDP koalisyon tercihi olduğunu ifade etmektedir. HP ve TDP partileri seçmenin sempatisini kazandığı güvendiği parti olarak karşımıza çıktığı görülüyor. Halkın çoğunluğu ise koalisyonlara sıcak bakmıyor. Genel olarak partiler arası geçişlere bakıldığında UBP HP arasında geçirgenlik olduğu olduğu, çok sayıda UBP linin ikinci tercihinin HP olabildiği görülmektedir. Diğer yandan CTP, HP ve TDP arasında da oy geçişlerinin güçlü olabileceği görülmektedir. HP lilerin genelde ikinci tercihi TDP olarak görülmektedir. Yine UBP, DP ve YDP arasında da ciddi geçiş potansiyeli olduğundan bahsetmek mümkündür. Bu durum koalisyon tercihlerine de yansımıştır.

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’nın Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’yı genel olarak düşündüğünde, müzakere sürecindeki performansını nasıl değerlendirdiğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 18,1’i çok başarılı olduğunu ifade ederken % 40,5’i başarılı ve 15,5’i başarısız olduğunu ifade etmektedir Halkın % 60’ı Sn. Akıncı’yı başarılı buluyor.

13 – 14 Mayıs tarihlerinde yapılan Anket çalışmasında, aynı zamanda Belediyelerdeki durum da değerlendirilmiştir. İlçe merkezlerindeki belediyeler incelendiğinde, Lefkoşa ve Güzelyurt belediyelerinin diğer ilçe merkezi belediyelerine oranla daha başarılı olarak halk tarafından değerlendirildiği görülmektedir. Anketin, Belediyeler ile ilgili kısmı daha detaylı olarak ileriki günlerde basınla paylaşılacaktır.
 

BULGULAR

Tablo 1. Araştırmaya Katılan KKTC Halkı’nın Bugün Milletvekili Genel Seçimi Olsa Hangi Partiye Oy Vereceğine İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’nın bugün milletvekili genel seçimi olsa hangi partiye oy vereceğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 30,8’i HP’ye oy vermek istediğini ifade ederken, % 23,4’ü UBP’ye,  % 18,1’i CTP’ye, % 10,2’si TDP’ye ve % 7,8’i DP’ye oy vereceğini ifade etmektedir.

Tablo 2. Araştırmaya Katılan Halkın Şuan ki Hükümetin Başarı Düzeyini Notlandırırsa Kaç Puan Verdiğine İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan halkın şuan ki hükümetin başarı düzeyini nasıl gördüğüne ilişkin dağılım incelendiğinde, % 60,2’si 1 – 4 arası puan vererek başarısız olduğunu ifade ederken, % 25’i kısmen başarılı olduğunu ve % 14,8’i ise başarılı olduğunu ifade etmektedir. 

Tablo 3. Araştırmaya Katılan KKTC Halkı’nın Bugün Milletvekili Genel Seçimi Olsa Oy Vermek İstediği Parti Dışında, İkinci Olarak Düşündüğü Partiye İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’nın bugün milletvekili genel seçimi olsa oy vermek istediği parti dışında, ikinci olarak düşündüğü partiye ilişkin dağılım % 17,9’u HP’ye oy vereceğini ifade ederken, % 10,5’i UBP’ye % 15,8’i TDP’ye ve % 6,9’ü CTP’ye oy vereceğini ifade etmektedir. Bununla birlikte % 16,9’ hiçbirini düşünmediğini ifade etmektedir.

Tablo 4. Araştırmaya Katılan Halkın Son Genel Seçimden Sonra Oluşan Koalisyon Hükümetlerinde Yer Alan DP, UBP ve CTP’nin İcraatlarından Memnun Olup Olmamasına İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan halkın son genel seçimden sonra oluşan koalisyon hükümetlerinde yer alan DP, UBP ve CTP’nin icraatlarından memnun olup olmamasına ilişkin dağılım incelendiğinde  % 9,6’sı memnun olduğunu ifade ederken % 21,1’i kısmen memnun ve % 59,7’si memnun olmadığını ifade etmektedir.

Tablo 5. Araştırmaya Katılan ve Koalisyon Hükümetlerinden Memnun Olmayanlara Göre Yeni Bir Koalisyon Hükümeti Kurulsa Hangisini Tercih Edeceğine İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan ve koalisyon hükümetlerinden memnun olmayanlara göre yeni bir koalisyon hükümeti kurulsa hangisini tercih edeceğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 30,1’i koalisyon olmaması gerektiğini ifade ederken % 17,8’i HP – TDP, % 14,3’ü UBP-DP ve % 8,6’sı CTP-TDP koalisyon tercihi olduğunu ifade etmektedir. HP ve TDP partileri seçmenin sempatisini kazandığı güvendiği parti olarak karşımıza çıktığı görülüyor. Halkın çoğunluğu ise koalisyonlara sıcak bakmıyor.

Tablo 6. Araştırmaya Katılan Halkın Hangi Parti Politikalarını Beğendiğine İlişkin Dağılım

*Araştırmaya katılanlar birden fazla tercih yapmıştır.

Araştırmaya katılan halkın hangi parti politikalarını beğendiğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 45,38’i barış yanlısı politikalar beğendiğini ifade ederken % 33,28  milliyetçi politikalar ve  % 27,63’ü sosyal demokrat politikalar beğendiğini ifade etmektedir.

Tablo 7. Araştırmaya Katılan KKTC Halkı’nın Sn. Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’yı Genel Olarak Düşündüğünde, Müzakere Sürecindeki Performansını Nasıl Değerlendirdiğine İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’nın Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’yı genel olarak düşündüğünde, müzakere sürecindeki performansını nasıl değerlendirdiğine ilişkin dağılım incelendiğinde % 18,1’i çok başarılı olduğunu ifade ederken % 40,5’i başarılı ve 15,5’i başarısız olduğunu ifade etmektedir Halkın % 60’ı Sn. Akıncı’yı başarılı buluyor.

Tablo 8. Araştırmaya Katılan KKTC Halkı’na Göre Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın Siyasi Düşüncesinin Hangi Partiye Yakın Olduğu ile İlgili Görüşlerine İlişkin Dağılım

Araştırmaya katılan KKTC halkı’na göre Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın siyasi düşüncesinin hangi partiye yakın olduğu ile ilgili görüşlerine ilişkin dağılım incelendiğinde % 42,1’i TDP’ye yakın olduğunu ifade ederken % 34,5’i CTP’ye ve % 10,1’i TKP - YG’yi yakın olduğunu ifade etmektedir.

Tablo 9. Araştırmaya Katılan KKTC Halkı’na Göre KKTC’nin En Büyük Sorununun Ne Olduğu ile İlgili Görüşlerine İlişkin Dağılım

*Araştırmaya katılan KKTC Halkı birden fazla tercih yapmıştır.

Araştırmaya katılan KKTC Halkı’na göre KKTC’nin en büyük sorununun ne olduğu ile ilgili görüşlerine ilişkin dağılım incelendiğinde, % 33,11’i Kıbrıs sorunu olduğunu ifade ederken, % 26,59’u yolsuzluk sorunu, % 26’sı sağlık sorunu hastaneler tedavi süreleri, % 22,7’si eğitim sorunu ve % 21,88 Plansızlık olduğunu ifade etmektedir. Ülkenin en önemli sorunu nedir diye sorduğumuzda yolsuzluk ilk onda gerilerde yer alırken son anketimizde 2. Sırada yer aldığı her 3 kişiden birinin ülkenin en önemli sorunu yolsuzluk dediği görülüyor.